KUR JURIA HARRON PËRGJEGJËSINË, POEZIA MBETET JASHTË
Një reflektim mbi etikën, paanshmërinë dhe transparencën në konkurset poetike
Eventet poetike janë hapësira ku krijuesit takohen, ndajnë përvojat dhe paraqesin botën e tyre artistike. Ato duhet të jenë mbi të gjitha vende të vlerësimit të meritës, ku fjala poetike gjykohet për atë që përcjell, për origjinalitetin, thellësinë dhe vlerat e saj artistike.
Por, herë pas here, lindin pikëpyetje mbi mënyrën se si funksionojnë juritë e konkurseve poetike. Dhe këto pikëpyetje meritojnë një reflektim publik.
Të jesh anëtar jurie nuk është thjesht një privilegj apo një pozicion nderi. Është përgjegjësi profesionale dhe morale ndaj çdo autori që beson te serioziteti i një konkursi dhe paraqet krijimin e tij për gjykim.
Një poezi mund të mos përzgjidhet. Kjo është e drejtë e jurisë dhe pjesë e natyrshme e çdo gare artistike. Por kjo e drejtë shoqërohet edhe me një detyrim: poezia duhet të jetë lexuar, analizuar dhe vlerësuar me seriozitet.
Nuk më shqetëson fakti që një poezi nuk përzgjidhet. Më shqetëson mundësia që ajo të mos jetë gjykuar me vëmendjen dhe seriozitetin që meriton.
Si mund të ushtrohet përgjegjësia e një jurie, kur mungon edhe kujtesa për krijimet e autorëve që kanë konkurruar? Si mund të flasim për vlerësim të drejtë, nëse leximi dhe njohja e veprës nuk janë në themel të vendimmarrjes?
Një tjetër çështje thelbësore është paanshmëria. Anëtari i jurisë duhet të dijë të zhvishet nga miqësitë, afërsitë, njohjet dhe çdo ndikim që mund të cenojë gjykimin e tij. Në atë tryezë nuk duhet të ketë miq, të afërm apo të njohur, por vetëm krijime që presin të vlerësohen mbi bazën e meritës.
Nëse juria bëhet peng i marrëdhënieve personale, i ndikimeve të drejtuesve apo i interesave të caktuara, atëherë transparenca mbetet vetëm një fjalë e bukur në programin e aktivitetit.
Nuk kërkojmë që çdo poezi të fitojë. Nuk kërkojmë që çdo autor të shpallet i talentuar. Kërkojmë vetëm drejtësi në vlerësim, përgjegjësi në gjykim dhe respekt për krijimtarinë.
Një konkurs poetik nuk matet vetëm me numrin e pjesëmarrësve, me ceremoninë e ndarjes së çmimeve apo me listën e fituesve. Ai matet edhe me besimin që krijon te pjesëmarrësit dhe me bindjen se secili është gjykuar me të njëjtat standarde.
Poezia nuk ka nevojë për miqësi në juritë e konkurseve. Ka nevojë për drejtësi, kulturë vlerësimi dhe integritet.
Sepse, kur mungon paanshmëria, nuk dëmtohet vetëm një autor apo një krijim. Dëmtohet besueshmëria e gjithë veprimtarisë poetike.
Dhe në fund, një pyetje mbetet për të gjithë ata që pranojnë të jenë pjesë e një jurie:
A jemi aty për të vlerësuar poezinë, apo për të kënaqur njëri-tjetrin?
Nexhbedin Basha
Poet dhe kritik letrar
