12.5 C
Tiranë
E enjte, 2 Prill 2026

Fari Xh Xhara

Nga erdhën serbët në Ukrainë ?
Pse Austrohungaria i bartëte ata ?.
Shumë veta nuk e dinë se serbët jetonin në tokën ukrainase: rusët na ofruan SHPËTIM, dhe në fund ne u larguam përgjithmonë
sipas gazetes serbe Objektiv.rsMund të jetë një imazh i harta dhe teksti
Mnogi ne znaju da su Srbi živeli na tlu Ukrajine: Rusi nam nudili SPAS, a na kraju smo otišli ZAUVEK
Serbia e Re, ose SERBIA NOVA, ishte një zonë në Perandorinë Ruse nga 1752 deri në 1764.
Ndodhej në territorin e rajonit të sotëm Kirovograd në Ukrainë. Qendra administrative e Serbisë së Re ishte qyteti Novomirgorod.
Zona mori emrin e serbëve që u vendosën në Rusi në 1752 nga Perandoria Austriake.
Ishte tokë stepë pjellore fushore, e kryqëzuar nga lumenj, por e papunuar dhe e vështirë. Autoritetet ruse u dhanë kolonëve serbë rojet kufitare tokën dhe e quajtën Serbia e Re. Emrat e vendbanimeve u përcaktuan nga Perandoresha Ruse. Sipas planit të miratuar, aty mund të vendoseshin vetëm serbët ortodoksë; të tjerëve u desh të lëviznin prej andej. Komandanti i regjimentit, gjeneral Jovan Horvat, i atribuohet zhvillimit (themelimit të qytetit) të Novomirgorodit, si dhe ngritjes së viteve 1754-1757. viti i qytetit të fortifikuar në lumin Inguli – St. Jelisavete ose qyteti i Elizavetgrad (sot Kirovgrad), i cili u bë në 1775.\
Jovan Horvat shkroi një plan për vendosjen e rojeve kufitare serbe në Rusi, të cilin e paraqiti për shqyrtim në Petrovgrad më 19 shkurt 1752. Më 11 janar 1752, Horvatit iu dha një statut me të cilin ai u bë gjeneral rus dhe mund të fillonte krijimin e Serbisë së Re. Ai u bë komandant i Korpusit të Ri Ushtarak Serb, i cili përfshinte regjimente të reja, me seli në llogoren e Novomirgorodit. Deri në vitin 1756, kishte vetëm katër regjimente husare: dy serbë, gjeorgjiane dhe moldave. Dhe në mesin e luftës shtatëvjeçare u formuan edhe katër të tjera, si dhe “regjimenti i lirë”, në të cilin kishte edhe shumë serbë.
Kolonët e parë mbërritën në Kiev dhe rrethinat e tij dhe pritën pranverën e vitit 1752 për t’u nisur për në destinacionin e tyre të ri. Organizimi i zonës ka nisur që në pranverë. Në marrëveshje me kolonelin Gljebov, Horvat përcaktoi vendndodhjet e llogoreve të ardhshme – kompaninë sipas hartës dhe la disa oficerë të rangut më të ulët me një ushtri të vogël në çdo plan. Këto ishin “mikrobet” e kompanive të ardhshme, të cilat gradualisht do të plotësoheshin me një kapacitet të caktuar. Vendbanimet e ndërtuara ishin të përqendruara rreth një “kompanie” në një rreth; vendbanime të përbëra nga tre llogore të zhvilluara gjithashtu nga kompania. Në mes të vendbanimeve kufitare kishte sisteme komunikimi sinjalizues. Horvati dhe oficerë të tjerë serbë, si agjentë rusë të vendbanimeve, shkuan në Austri dhe rekrutuan fshehurazi kolonë të rinj, duke u përpjekur të përmbushin kuotat e planifikuara. Vlerësohet se në territorin e Regjimentit Serb Hussar jetojnë rreth 18,000 njerëz, dhe në territorin e Regjimentit të Policëve Serb rreth 12,000 njerëz.
Nga ana shpirtërore, Serbia e Re i përkiste dioqezës së Kievit. Për t’u transferuar në dioqezën Pereyaslav më 5 korrik 1756. Ata kanë ekzistuar në Serbinë e Re që nga fillimi i kryepeshkopatës dhe kryeprifti i parë në vitin 1756 ishte prifti Mihail Vani, me origjinë nga Sllavonia. Ai ishte deputet dioqezan i krahinës së Ekaterinës dhe klerik i Serbisë së Re. Gjenerali Horvat u përpoq pa sukses të sillte një peshkop serb, i cili do të kishte një vend në Novomirgorod.
Në atdheun e ri serbët themeluan shumë fshatra me emra të njëjtë si në atë të vjetër, por edhe në qytete. Shumë nga këto fshatra kanë ruajtur emrat e vjetër deri më sot, por banorët e tyre janë serbë të rusifikuar. Në kujtimet e tij, Aleksandar Piščević përmend Serbinë e Re dhe përshkruan serbët e atëhershëm dhe fqinjët e tyre Malorussia (sot ukrainasit).
Pas dënimit, shpërbërjes dhe persekutimit të themeluesit dhe komandantit, gjeneralit Jovan Horvat, në vitin 1763, qeveria perandorake “shkatërroi” zonat kufitare serbe. Plani i Horvatit u realizua vetëm gjysma dhe paratë u shpenzuan. Suksesi i Austrisë në parandalimin e emigrimit të mëtejshëm të serbëve nga territori i saj kontribuoi gjithashtu në zhvillimin e pafavorshëm të ngjarjeve, gjë që shkaktoi dështimin e kolonizimit. Nuk kishte mjaft kolonë serbë, kështu që situata nuk mund të ruhej.
Se ku shkuan me tutje nuk e shkruajnë…..
Gjin Musa
Gjin Musahttp://dritare.info/
Dritare.Info Gjin Musa, Botues
Shkrimet e fundit
Lajme relevante

LINI NJË PËRGJIGJE

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutem, shkruani emrin tuaj këtu

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.