Dhimiter Shkurti

 KOSTUMI I BABAIT.

 Skicë

Mbaj mënd, kur isha I vogël, në dollapin e rrobave, rrinte varur, një kostum i babait.Ishte pothuaj i ri. Nuk e vishte.Nuk e pyeta kurrë babanë, si u ndodh aty.Ndofta ishte kostumi i dhëndërisë. Ndofta e veshi në ndonjë ceremoni dhe më pas…

Prindërit e mi u larguan nga fshati pas çlirimit. Ata u martuan në një kohë kur ’’s’ishte tharë ende loti/ kur toka kishte plagë, nga lufta e baroti‘‘, siç thotë  kënga.E në  ato  kushte nuk ishte  as  koha  dhe as mundësia ekonomike, për ceremoni dasme.

Po kostumi?….

…Babai  im, qysh se e mbaj mënd unë e deri sa mbylli sytë, nuk veshi kurrë kostum e kollare.As për dasma e as për ceremoni varrimi.Veshja e tij e preferuar ishte kostumi i punës, kominoshet. Me to e shihje jo vetëm në orarin e punës, por shpesh edhe pasditeve.E vetmja ‘’grindje’’ në familje ishte për këtë temë.’’Na turpërove more burrë’’, e qortonte mamaja.E ai qeshte dhe e kthente me humor.

Kur lindi nipi i parë, babai fluturonte.Dilte nga puna, pa u ndëruar, pa ngrënë, i hypte autobuzit dhe e mbante frymën tek nipçja.Ndjehej mirë me atë ‘’kostum’’, ecte lirshëm, shpenguar, kuvëndonte natyrshëm e punonte më shumë.Ndërsa kostumi i zi terital nuk i shkonte, e ngushtonte, nuk i rrinte mirë, nuk i përshtatej…

Tek shkruaja këto rreshta për babanë, në televizor transmetohej filmi shqiptar ‘’Yjet e netëve të  gjata’’, që mua më pëlqen shumë. Me mbeti në mënd dialogu i Metos;

-Përse më keni thirrur?- pyet Metua komisarin.

-Të  të bëjmë dhëndër,- përgjigjet me humor Agoja.

E pra partizani Mete ishte i martuar dhe kishte një djalë.Atë ditë, ai u pranua në Parti, si një partizan trim dhe i ndershëm…A thua, babai im e kishte veshur kostumin, ditën që u  bë komunist? Po kush ia  dha, ku e gjeti, e bleu?

Më kujtohet im bir në vitet e adoleshencës.Mbi tryezen e tij të librave qëndronte një portret i Marksit.Nuk ia rekomandoi askush përveç se ideve dhe romantizmit të moshës.Është ajo periudha e ‚‘‘burrërimit‘‘ kur të rinjtë duan të  ndryshojnë botën.Lexonte edhe ndonjë gazetë  me prirje të majta.Kam shkruar edhe një tregim mbi këtë  temë.

Por idealisti, shpejt u bë baba.Vëndin e  Marksit, e zunë fotot e shumta të  Melines, lodrat dhe librat për fëmijë.Bota ndryshoi vërtet, me këtë ëngjëll.

Në moshën e tim biri, babai doli partizan.Pas luftës mori pjesë në aksionet e rinisë, duke punuar fort , me ndershmëri e vetmohim, dhe me plot ëndrra për të ardhmen.

Nuk e di në se babai u pranua, apo e pranuan komunist. E ç’rëndësi ka kjo? Nuk besoj se në atë  kohë bënin lutje per në parti.Por e them me bindje se partia u shtua me njerëz të mirë.Baza e saj mbushej me të rinj të devotshëm e patriotë, që ëndrrat e tyre i bashkuan në një  ëndërr të madhe, për një Shqipëri të  re, me njerëz të  lire e të barabartë.

Me duart plot kallo nga puna vetmohuese, kalonin vitet. Rritej edhe familja jonë.Erdhën në jetë  vëllai, dy motrat dhe unë, si i pleqërisë.E ndërsa babai qëndroi në të  njëjtën llogore gjithë  jetën, si një usta i mirë dhe i palodhur, disa shokët e tij veshën kostumin e karrierës. Ata i përdhosën idealet e pastra, e lerosën kostumin, e përbaltën, e gjakosën…

Babai shihte dita ditës se nuk i bënte më ai kostum, e ngushtonte, e mbyste, e robëronte. Kostumin e zi as e veshi dhe as na e rekomandoi neve ta vishnim.Në vënd të ndonjë libri të kuq a me citate, ai zgjodhi  një çelës hidraulik, zgjodhi rrugën e përkushtimit ndaj familjes, shoqërisë së pastër, vëndlindjes,punës.Ai bën pjesë në brezin punëdashës dhe punëmëdhenj, në epokën e njerëzve fisnikë e madhështore.Kush e ka njohur Koço Shkurtin, që  nga fshati në Sarandë, Kavajë, Tiranë e deri vitet e fundit këtu në Athinë,flasin me fjalët më te mira për atë shok, baba, gjysh, bashkëshort, Njeri, e nuk me vjen turp ta them, komunist të  vërtetë, me zemër e shpirt të madh.

Partia i veshi atij kostumin e komunistit. E, një djaloshi me shpirt e trup të  bukur, atëhere kostumi  i përshtatej, i shkonte, i rrinte mirë.Vite e vite më vonë, u zhgënjye.Erdhi një  kohë që  kostumin e vari në dollap, dhe ëndrrat, i kyçi në sirtar.

                    DHIMITËR SHKURTI                         F U N D                       6-5-2020

 KAPËRCIME TË ‘’NDERSHME’’

Nuk e di në se ishte tema që iu ngjit humorit apo anekdota ‘’polli’’ shkrimin..Megjithatë unë po e filloj  me një histori shqiptarçe për të  qeshur;

Një  djalë I sapomartuar vendos të emigrojë, vetëm.Por nuk ia kishte besën nuses së tij të bukur.Megjithëse mori betimin e saj per besnikëri, bëri edhe një veprim tjetër.I  vizatoi në rrëzën e kofshës, një lepur të  brishtë.

Kaluan vite dhe nusja nuk duroi dot. E harroi betimin dhe filloi të ‘’aktivizohet’’. Si rrjedhim jo vetëm e mbyti lepurin por e fshiu fare.

Një  ditë merr një telefonatë nga i shoqi ku e lajmëron se të nesërmen kthehet.E alarmuar bandillja jonë e urdhëron jaranin e saj t’i vizatojë shpejt  një lepur në kofshë.

Vjen ’’ qerratai’’ ynë dhe e mban frymën në zonën ‘’delikate’’ ose në ‘’brezin e butë’’ siç thoshin kufitarët.I habitur nga ajo që  sheh, pyet të  shoqen;

-Moj  grua, unë lepurin ta vizatova në kofshën e majtë, e  ky këtu është në të  djathtën.

Bukuroshja jonë që ishte bërë maestro edhe nga goja, përgjigjet;

-Ah i dashur burrë!Ta dish ti se ç’luftë u bë këtu në ’97.Lepuri i ngratë u frikësua kaq shumë nga krismat, dhe faap, kapërceu në kofshën tjetër…

Në  periudhën e pluralizmit u bë e modës tek ne kapërcimi nga një parti në tjetrën, nga e majta në të djathtë. Ky zanat filloi nga maja e politikës, deputetë, ministra, gazetarë, intelektualë.Dhe thuajse të gjithë e bënin për qejfmbetje apo për interesa të ngushta personale. Disa politikanë u shkeputën nga partitë e mëdha, duke formuar parti te reja. Edhe si kryetarë partish, rrëshqisnin, sa në një kualicion në tjetrin, sa majtas, djathtas.Këto akrobaci atyre u dhanë mundësinë jo vetëm të mbijetojnë, por edhe  të pasurohen.

Në  këtë arenë cirku janë përfshirë edhe votues të  thjeshtë.Ata shpesh të zhgënjyer nga aktiviteti i partisë, e sidomos e liderit të saj, kapërcyen si lepuri i zonjës,  në një parti tjetër.Fatkeqësisht të dy partitë e mëdha nuk ndjekin më programin e tyre.Tashmë nuk quhet më parti e majtë apo e djathtë, por partia e Edit dhe partia e Salës.

Është edhe një  grup besnik  që nuk e ka qejf kapërcimin. Ata, në fillim të viteve ’90 luanin rolin e lepurit, pasi ishin të trëmbur, por me kalimin e viteve morën zemër. Pas çdo gomarrllëku të qeverive’’demokratike’’ata thërrasin;

-Në  komunizëm nuk kishte fenomene të tilla.

Harrojne ata se udhëheqësi i tyre ishte pehlivan edhe në lidhjet dhe divorcet. Lepuri i kuq kapërcente me shkathtësi, jo pak, por  nga Moska në Pekin.

Sot, pas kaq vjetësh pluralizëm, gjëndja në  Shqipëri është e mjerueshme.Për këtë, të  dy partitë e mëdha kanë gjynahet e tyre.

Sot qeveris partia socialiste, e si rrjedhim edhe kritikat më të ashpra duhen drejtuar ndaj saj dhe kryeministrit Rama.Por me lejoni të bëj një  parantezë;

Jetoj prej shume vitesh në Greqi.Më bën përshtypje një pajtim mes pozitës dhe opozites, sa herë që vëndi kalon situata të vështira e delikate për kombin.Gjejnë një gjuhë të përbashkët dhe e harrojnë për  një çast misionin që u ka ngarkuar elektorati.Kjo nuk ka asnjë kosto politike për opzitën.

Po ne? Dëgjoja këto ditë një analist të njohur, që unë e kam  debulesë për ndershmërinë dhe kurajon qytetare që manifeston në opinionin dhe kritikat e tij ndaj çdo qeverie, të çdo ngjyre.Edhe në  këtë situatë të jashtëzakonshme, ai  jo vetëm që nuk kapërceu nga llogorja e tij(dhe mirë bëri), por gjeti një pozicion lufte më të lartë dhe drejtoi breshëritë edhe më fort ndaj qeverisë. Nuk them të mos e  kritikosh,por mund të shprehësh edhe një mendim pozitiv kur e meriton. Në  situatën e koronavirusit, vëmëndja e pozitës, opozitës, medias,  duhet përqëndruar në sigurinë e jetës dhe shëndetit të qytetarëve, e të  lemë  pak mënjanë luftën politike. Edhe në luftë  ka periudha armëpushimi.Ky do të  jetë  një  qëndrim patriotik për  të gjithë, dhe një lëvizje e mënçur e opozitës, që do të fitojë  pikë. Them e mënçur, por jo e ndershme, pasi për ndershmëri, politikanët tanë ia kalojnë  bukuroshes së lepurit.

FUND                                   

DHIMITËR SHKURTI

05-04-2020