Ivan Vazov u lind më 27 qershor 1850, në Sopot, Bullgari.
Ai u shkollua në Sopot dhe më pas në Plovdiv dhe më vonë u bë një mësues, fillimisht punoi nëpër provinca…
Tregimet e tij të shkurtër, romanet, poezitë dhe dramat e tij janë frymëzuar nga dashuria e tij për Bullgarinë dhe fshatrat e saj. Për më shumë se gjysmë shekulli ai konsiderohej si figura kryesore e letërsisë Bullgare dhe vazhdon të shihet si poeti kryesor dhe themeluesi i artit modern të shkruar Bullgar.
Vazov ndërroi jetë më 22 shtator 1921, në Sofje.
****
Për Patrikun e Letërsisë Bullgare tregon Mirella Ivanova, poeteshë, kritike letrare dhe drejtoreshë e shtëpisë muze “Ivan Vazov” në Sofje.
Dekret i mbretit Boris III për dhurim kombëtar për poetin e popullit Ivan Vazov
“Në krijimtarinë e madhe në gjini të ndryshme, secili mund të zbulojë diçka nga vete. Më duket, se nuk është e rastit, se Ivan Vazovi është shkrimtari i kombit. Ai ka zbuluar tiparet më karakteristike të bullgarit dhe i ka përshkruar në librat e tij të dashura “Xhaxhallarët” dhe “Revolucionarët mërgimtarë”. Mirëpo, kryesorja, që ai përpiqej të na inspironte ishte që duhet të duam veten, të tillë siç jemi, të tillë siç ai na duan. Vet ai na thoshte, se në se nuk do të arrijmë të ngjitemi te Shtatë Liqenet e malit Rilla, patjetër duhet të lexojmë tregimin e tij “Shkretëtira madhështore Rilla”. Nëse do të jemi të dëshpëruar nga Bullgaria, atëherë duhet të lexojmë vjershën e tij “Atdheu i dashur”.
Pa diskutim Vazovi posedonte një talent të madh. Çfarë i detyrohej ndjenja e tij se realizon një mision?
“Ndoshta ishte tepër i rëndë kryqi, të ishte shkrimtari kombëtar i Bullgarisë. Mirëpo, le të kujtojmë sa e vështirë, plotë peripeci dhe aventura të pabesueshme, ishte jeta e Ivan Vazovit deri në moshën 45 vjeçare. Dhe asnjë vështirësi nuk ishte në gjendje të bëjë ashtu, që ai të hiqte dorë nga fati të ishte shkrimtari i Bullgarisë. Dhe bëhet e qartë, se ai posedonte një karakter aq i fortë dhe i qëndrueshëm, tipik për të gjithë malësorët. Ai posedonte edhe karakterin t’i shërbeje fjalës, dhe me fjalën edhe – Bullgarisë.”
Vallë, a është i përkthyer Vazovi jashtë shtetit?
“Sa banale të tingëllojë, ai është autori bullgar, veprat e të cilit janë më shumë të përkthyera. Ka edhe një fakt tepër interesant. Romani “Nën zgjedhën” u përkthye dhe u botua në gjuhën angleze para se të dalë botimi i parë me vete në Bullgari. Përkthimi u bë nga botimi i romanit në Librin e Fjalëve të Urta Popullore, që dilte në Ministrinë e Arsimit të Bullgarisë. Kohët e fundit specialisti i anglishtes profesor Aleksandër Shurbanov dhe profesori Majkëll Hollëan – një Ikona e Shën Ivan Rillskit – dhuratë nga Sinodi i Shenjtë i Kishës Ortodokse Bullgare
Ikona e Shën Ivan Rillskit – dhuratë nga Sinodi i Shenjtë i Kishës Ortodokse Bullgare
specialist i gjuhës bullgare në Angli, shfaqën interes dhe tani realizojnë një interpretim të sotëm për përkthimet e para të romanit “Nën zgjedhën”. Krahas përkthimit anglez, edhe përkthimi suedez doli pak para se të dilte romani “Nën Zgjedhën” në Bullgari në një libër me vete. Dhjetë vjet pas botimit të librit në Bullgari, ai u përkthye pothuajse në të gjitha gjuhët evropiane dhe në gjuhët e vendeve fqinje. Romani krahasohej me epopenë e Homerit si një epos kombëtar. Sot ka përkthime të reja të romanit, sepse gjuha është një organizëm i gjallë, që zhvillohet dhe pasurohet.”
Si është shpirti i një poeti
Një varg i ngushtë dhe chiming
që tingëllon për çdo gjë –
një goditje e vetme ose goditje e keqe –
gjithnjë nga i njëjti rondo. Ivan Vazov
What Is A Poet’s Soul Like
A tight and chiming string
that resounds to anything—
a single stroke or evil blow—
always by the same rondo.