V I T I I R I,
dje e sot !?
Vonë e njëhem këtë festë kaq të bukur dhe kuptimplote: ikë një vit dhe urojmë që ky i riu të jetë më i begatë se ai që iku.
Pas Luftës së Dytë Botërore gjithë bota përjetoi efektin fatkeq të saj me humbjen e .miliona njerëzve dhe shkatërrimin total që prodhoi ajo luftë shfarosëse.
Mbarimi i luftës Shqipërinë e gjeti në varfëri të plotë,pak nga regjimi paraardhës e shumë nga lufta.
Dhe vjen një kohë që regjimi që erdhi,diktatura e proletariatit,hapi shkolla në çdo fshat dhe aty mori nisjen festimi i Vitit të Ri.
Unë në klasën e parë,në vitin 1951,mësova për herë të parë se çështë kjo festë për faktin se deri atëherë njihja veç një festë,Bajramin,që na lumturonte pa masë.
Mësuese Desanka,që ka mbetur e pa shlyer në kujtesën time,kish marrë disa fletore me ngjyra,na aktivizoi edhe ne për t’i prerë e bërë vargje ngjyra– ngjyra; i vendosi rreth murit dhe kryq e tërthorë klasës.Pastaj nxori mbi tavolinë: biskota,karamele,nga një mendorinë,nga një lojë të thjeshtë,e duke na i shpërndarë,tha:Të dashur nxënës,sot jemi mbledhur të festojmë Vitin e Ri dhe si na pa neve se s’po reagonim fare, me atë zë melodioz e buzëqeshje prej nëna, na e spjegoi me hollësi,se ç’është kjo festë.
E kështu festuan ne Vitin Ri çdo vjet,me ato mundësi aq minimale,por me shumë miqësi e dashuri mes shoqes e shokësh dhe mësuesve.
Vitet ecin e koha ndryshon.Në shkollën e mesme Viti i Ri mori përmasa madhështore,organizohej në grup.Shkolla kursente për gjatë gjithë vitit diçka për të gëzuar nxënësit me ndonjë dhuratë simbolike,ku vendin e parë e zinte libri.Festa kishte një program:vallëzim,këngë e valle popullore,recitime e batuta me shumë humor.
Mbrëmja tematke– dëfrimi arrinte kulmin në orën 12,kur bëhej ndërrimi i viteve; fikeshin dritat për pak minuta e më pas përqafime zemre si motra e vëllezër,bashkë me mësuesit– prindër.
Këtë traditë të shkëlqyer e vazhduam ne, brezi i dijes dhe kulturës kudo ku punuam,edhe në zonat më të largëta të Atdheut,ku rrezatuam kulturë dhe edukim.
E Viti i Ri në familje,qytet e fshat,ishte një festë që bashkonte zemrat,duke mbjellë veç miqësi e dashuri.Dilnim në gjiro( pijacë) me shumë dashuri shokësh e shoqesh,pinim ndonjë gjë të thjeshtë,sa për të lezetuar ndjenjën dhe në orën 8( 20) shpërndaheshin nëpër familje,ku festonin me shumë dashuri,gaz e humor deri në orën 12 të natës,ku me shumë gaz e lot përqafoheshim dhe uronin për vitin e ardhshëm.
E pas orës 12 prapë qyteti gumëzhinte nga gëzimi e hareja,i mbushur plot e për plot me të rinj e reja,me fytyra të qeshura,që rrisnin bukurinë e premtonin ditë të lumtura në vazhdim.
Në sa në ditën e dytë,dy janar,vazhdonin vizitat në miq e shokë e qirasjet ishin të thjeshta: verë e fruta ( kryesisht mollë e arra).
E fatkeqësisht sot,në të ashtuquajturën demokraci,Viti i Ri ka humbur atë madhështi,që kishte edhe pse ana materiale është në një stad më të lartë,por nuk shijon sepse është zbehur ana morale,ndjenja e dashurisë për mikun e shokun.Familja shqiptare është tjetërsuar; divorcohen çiftet si pasojë e lakuriqësinë së tyre trupore,mendore e morale.Eshtë ftohur miqësia e dashuria me kojshinë; nuk flet vëllai më vëlla për një gardh a copë tokë; shumë nëna janë veshur me të zeza; të rinjtë kanë marrë arratinë dhe në vilat e ndërtuara me shumë mund,jetojnë veç pleq të vetmuar.E festën nuk e bën të gëzueshme vila,bolleku,paraja,por dashuria për njëri tjetrin,pastërtia shpirtërore,që sot mungon,për fat të keq dhe drita në fund të tunelit nuk duket.
E megjithatë GËZUAR VITIN E RI,me shumë shëndet e lumturi!
