Dergoi per botim: Mirushe H. Musa
Shkruar nga.Asllan Dibrani
Profesor Shaljani, ju nuk jeni vetëm — gurin e qëndresës e vendosët ju, derën për bijën mbajeni hapur
I nderuar profesor Shqiptar Shaljani,
I kam lexuar të gjitha letrat tuaja publike për Qëndresën, edhe ato që i shkruat më parë. I kam lexuar e rilexuar. Deri sot nuk reagova. Nga keqardhja për dhimbjen tuaj, më dukej e vështirë të hyja me një opinion publik mes babait dhe bijës. Por pas letrës së fundit, heshtja nuk më duket më përgjigjja e duhur. Sot po ju flas hapur, me respekt dhe me zemër.
Shkrimi juaj më tronditi. Nuk lexova një letër të thjeshtë për një mospajtim familjar. Lexova pyetjen e një babai që e ka dashur, rritur dhe shkolluar bijën e vet: «A bëra sa duhej?» Një pyetje e tillë nuk shkruhet për duartrokitje. Ajo del prej shpirtit kur dhimbja nuk mbahet më brenda.
Profesor, ju keni bërë shumë. Në atdhe e pastaj në mërgim, ua kushtuat jetën nxënësve. Fëmijëve shqiptarë u mësuat më shumë se alfabetin: u dhatë gjuhën me të cilën të flisnin me prindërit, historinë me të cilën të njihnin rrënjët dhe dashurinë për flamurin e atdheun. Ju bëtë një revolucion të qetë për identitetin tonë kombëtar, me librin në dorë dhe me durimin që kërkon mësimdhënia. Këtë vepër nuk mund t’jua marrë askush.
Pikërisht prandaj më dhemb kur shoh përpjekje për t’jua cenuar personalitetin. Mund të mos pajtohen njerëzit me ju. Mund t’ju kundërshtojnë fjalë për fjalë. Por të fshijnë me një të rënë të lapsit jetën tuaj në shërbim të arsimit shqip? Kjo nuk është përgjigje ndaj letrës suaj; është shmangie nga pyetja që ajo ngre.
Dhe pyetja juaj është e rëndë: a ka qenë Qëndresa e lirë të vendosë për jetën e saj, pa frikë, pa dhunë, pa presion dhe pa imponim? Ju keni shkruar për rrethana familjare shqetësuese, për largimin tuaj nga Finlanda dhe për dhimbjen që ndiet kur ajo u mbulua. Unë nuk mund të shpall nga larg se çfarë e solli zgjedhjen e saj. Por shqetësimi juaj si baba meriton të dëgjohet, jo të mbulohet me fyerje.
Këtu qëndron edhe qëndrimi im i prerë kundër islamizmit politik. Kur ai hyn në familje dhe merr përsipër t’i caktojë gruas si të duket, si të flasë e sa vend të zërë, duhet kundërshtuar. Sa ironi e hidhur: predikon «nderin» e saj, ndërsa mendimin e saj e trajton si rrezik! Thotë se po e mbron, por nuk duron ta shohë të lirë të pyesë. Besimi është çështje e ndërgjegjes; presioni mbi ndërgjegjen nuk bëhet i drejtë duke u thirrur në emër të besimit.
Shqetësimi për ndikime të tilla nuk duhet, megjithatë, të na largojë nga vajzat për të cilat flasim. Qëndresa dhe të tjerat si ajo janë bijat tona. Janë gjaku, djersa dhe shpresa e familjeve të tyre. Nëse duam të na dëgjojnë, duhet t’u afrohemi me dashuri dhe respekt, jo t’i lëmë vetëm përballë atyre që presin t’i kthejnë kundër familjes.
Profesor, ju nuk jeni vetëm. Keni pas vetes veprën tuaj, nxënësit tuaj dhe njerëzit që e dinë çfarë keni bërë për gjuhën e identitetin shqiptar. Keni të drejtë ta thoni dhimbjen tuaj me zë. Keni edhe forcën të vazhdoni ta doni bijën tuaj në këtë sprovë, pa u lodhur së kërkuari një bisedë të sinqertë me të.
Qëndresë e dashur,
Lexoje letrën e babait edhe përtej fjalëve me të cilat mund të mos pajtohesh. Aty është njeriu që të ka rritur, të ka shkolluar dhe sot po të thotë publikisht se nuk ka hequr dorë nga ti. Mos ua lini të tjerëve vendin në mes jush. Shko e bisedo me të. Tregoji çfarë mendon dhe çfarë ke përjetuar. Dëgjoje edhe ti se çfarë e mundon.
Nëse ndien se ia ke cenuar padrejtësisht dinjitetin, kërkoji falje. Nëse ai të ka lënduar, thuaja dhe kërko prej tij të të dëgjojë. Falja nuk mund të urdhërohet nga një shkrim publik; ajo fillon kur dy njerëz ulen përballë dhe flasin të vërtetën.
Afroju edhe nënës sate. Pyete si është. Qëndro pranë saj dhe ndihmoje nëse ka nevojë për mbështetjen tënde. Mos lejoni që heshtja, largësia apo ndikimi i të tjerëve të flasin më fort se ju brenda familjes suaj.
Babai të vuri emrin Qëndresë. Unë dua të besoj se një ditë ky emër do t’ju bashkojë sërish: jo sepse njëri do ta mundë tjetrin në një debat, por sepse do ta gjeni rrugën për t’u dëgjuar. Qëndro pranë dijes, gjuhës shqipe, familjes dhe atdheut. Mbi të gjitha, ruaje të drejtën tënde për të menduar vetë. Nëse një ditë vendos ta heqësh shaminë, le të jetë vendimi yt i lirë. Vetëm atëherë do të ketë kuptim liria për të cilën po flasim.
I nderuar profesor, ju e vendosët gurin e qëndresës shumë vite më parë, kur zgjodhët t’u mësonit fëmijëve të mërgimtarëve kush janë dhe nga vijnë. Sot mbajeni hapur edhe derën e shtëpisë e të zemrës për bijën tuaj. Unë shpresoj me gjithë shpirt që një ditë Qëndresa të vijë, t’ju marrë në krahë dhe të flisni pa ndërmjetës, pa portale, pa turmë.
Asllan Dibrani – Luani
