ME PUSHIME
M’u lodhën sytë
duke numëruar ditë
mbi faqe që nuk më shpëtuan dot.
Durimi u tret ngadalë
si bojë e lagur nëpër gishta,
mes librash, ekranesh
dhe individësh që shesin revista.
Vetëdija ime me thërret…
Prandaj sonte
po e nxjerr zemrën nga qarkullimi.
Do ta çoj me pushime
larg zhurmës që vishet si dashuri,
larg botës që kërkon të japësh gjithmonë
dhe ta kthejnë në një të trishtë asgjë.
Pa u penduar, pa u gabuar,
zemren në pushime e kam rehatuar..
Gishtat më janë mpirë mbi tastierë.
Çdo shkronjë tashmë peshon rëndë.
Fjalët nuk më rrjedhin më,
zvarriten.
Muzën do ta palos me kujdes
në një bllok të vogël shënimesh,
si letër e vjetër
që ruan ende aromë .
Mendja më është lodhur
nga mbretër të shitur,
që ushqehen me duartrokitje,
ndërsa shpirtrat e ndershëm
i quajnë naivë.
Ndaj me mendje nisem larg,
ndoshta deri në hënë,
ku heshtja nuk ka nevojë të mbrohet
dhe kujtimet humbin gravitetin.
Edhe buzët janë lodhur
nga sqarimet e kota,
nga njerëzit që kërkojnë të kuptohen,
por kurrë të kuptojnë.
Nuk e di
nëse është veç lodhja ime,
apo e gjithë kjo botë
po plaket shpirtërisht.
Pa u gabuar, pa u penduar,
po fikë pulsantin për të pushuar..
Kështu që po iki pak.
Jo për t’u arratisur ,
por për të shpëtuar atë pjesë të vetes
që ende di të ndiejë.
Do të shkoj atje
ku hyn vetëm një diell i butë,
ku mëngjeset nuk kanë gjykim
dhe heshtja nuk duket bosh.
Shpirti im ka nevojë për qetësi.
Për një dritë të vogël,
për pak frymë.
E nëse dikush më kërkon,
thuajini veç kaq:
– ajo nuk është zhdukur ,
thjesht është me pushime.
“”””””””
PROTESTA E VETËDIJSHME, RRUGË E NDRYSHIMIT DEMOKRATIK
Protesta është një nga mjetet më të fuqishme që qytetarët kanë në dispozicion për të shprehur pakënaqësitë, për të kërkuar të drejtat e tyre dhe për të ndikuar në jetën politike e shoqërore të vendit. Historia ka dëshmuar se protestat paqësore kanë sjellë ndryshime të rëndësishme, por vetëm atëherë kur ato kanë qenë të vetëdijshme për qëllimin e tyre dhe për alternativën që ofrojnë.
Nuk mjafton të kërkosh rrëzimin e së vjetrës. Çdo lëvizje që synon ndryshim duhet të ketë vizion të qartë për të renë që dëshiron të ndërtojë. Kërkesa për dorëheqje, sado e drejtë të duket në rrethana të caktuara, humbet peshën e saj kur nuk shoqërohet me një alternativë bindëse, të besueshme dhe të pranueshme për qytetarët. Demokracia nuk ushqehet me boshllëqe pushteti, por me ide, programe dhe përgjegjësi.
Qytetari ka të drejtë të protestojë, të kërkojë drejtësi, transparencë dhe llogaridhënie. Ai ka të drejtë të ngrejë zërin kundër padrejtësive dhe abuzimeve, por e rëndësishme është që protesta të mos shndërrohet në instrument të interesave të ngushta politike apo të grupeve që kërkojnë përfitime personale. Protesta është pronë e sovranit dhe duhet të mbetet e tillë.
Në një shoqëri demokratike, dialogu dhe marrëveshja janë po aq të rëndësishme sa kundërshtimi. Protesto, kërko të drejtën tënde, por mos e përjashto mundësinë e bisedës dhe të kompromisit në funksion të interesit publik. Përplasja e vazhdueshme nuk ndërton institucione më të forta, ato ndërtohen nga përgjegjësia, maturia dhe vullneti për të gjetur zgjidhje.
Po ashtu, duhet treguar kujdes që pakënaqësia qytetare të mos përdoret si mbulesë për inate politike, interesa të huaja apo qëndrime që bien ndesh me interesin kombëtar. Historia e shqiptarëve ka treguar se përçarja ka qenë shpesh arma më e fortë e atyre që nuk e kanë dashur forcimin dhe zhvillimin e kombit.
Padrejtësitë nuk janë një fenomen që ekziston vetëm në Shqipëri apo në trojet shqiptare.
Ato gjenden në të gjithë botën, në forma dhe përmasa të ndryshme. Megjithatë, shoqëritë përparojnë kur qytetarët reagojnë me përgjegjësi, me vetëdije dhe me kulturë demokratike. Ndryshimi i vërtetë nuk lind nga zemërimi i çastit, por nga aftësia për të ndërtuar një rrugë më të mirë se ajo që kundërshtohet.
Prandaj, protesta paqësore mbetet një vlerë e demokracisë, por fuqia e saj matet jo vetëm me atë që rrëzon, por mbi të gjitha me atë që është në gjendje të ndërtojë.
“””””””””””””””””””””””””
Nga:- Albina Ceka
KUJTIME FLUTURUESE
Kjo furtunë e fundmarsit
m’i zgjoi kujtimet si gjethet në erë.
Në mes maleve të Trentinos,
lotët u shndërruan në mendime,
kujtimet, si dallëndyshe,
u ndalën lehtë mbi vargjet e mia.
Qava, buzëqesha, si re e rënduar që e zbraz stuhia.
Heshtja lotët mbante peng mes kujtimesh të trazuara,
si hije që s’dinin të largoheshin nga shpirti…
‘Hidhe tej dhimbjen,’ më pëshpëriti sot furtuna,
Fshiva lotët, e turpëruar, mora forcë nga stina.
Kujtim pas kujtimi, thashë: duhet të ndaloj.
U ringrita, kur dielli ma puthi syrin….
Hodha hapin në pragun e derës, mësova t’fluturoj…
Kujtimet u kthyen gacë dhe ndezen horizontin…
Me krahët që i forcova mes lotëve dhe bindjes,
fluturova, u largova nga ankthi që gati të plas…
Mes kujtimeve fluturuese, e liruar nga kafazi i dhimbjes,
gjeta veten time të fortë, të gjallë pa e kthyer kokën pas.
Dhimbja u kthy dritë e një mëngjesi të ri…
Pa ju trembur më hijes, që me ndiqte gjithnjë,
mes kujtimeve fluturuese ngrita një dolli.
Frikën e errësirës e ktheva në frymë,
Ditës ‘i piva diellin’, e ktheva dashuri…
27/03/2026
Rovereto Itali
“””””””””””””
SEMINARI XIX MBARËKOMBËTAR I MËSUESVE TË GJUHËS SHQIPE NË DIASPORË
Tema: Motivimi i nxënësve në diasporë për mësimin e gjuhës shqipe dhe ruajtjen e identitetit kombëtar
Brezovicë, 28–31 korrik 2026
Emocion, përgjegjësi dhe përkushtim në shërbim të gjuhës shqipe
Pjesëmarrja në Seminarin XIX Mbarëkombëtar të Mësuesve të Gjuhës Shqipe në Diasporë përbën një privilegj të veçantë profesional dhe një përgjegjësi të rëndësishme kombëtare. Mundësia për të prezantuar temën “Motivimi i nxënësve në diasporë për mësimin e gjuhës shqipe dhe ruajtjen e identitetit kombëtar” përfaqëson jo vetëm një vlerësim për punën e përditshme të mësuesit në diasporë, por edhe një angazhim për të kontribuar me ide, përvoja dhe modele bashkëkohore të mësimdhënies.
Punimi u përqendrua në rëndësinë e teksteve dygjuhëshe si faktor motivues për nxënësit që lindin dhe rriten në diasporë. Ai u hartua mbi bazën e përvojës sime pedagogjike, të mbështetur në leteraturën bashkëkohore dhe në praktikat konkrete të zhvilluara në klasë. Prezantimi përfshinte 18 slajde, një abstrakt dhe dy modele orësh mësimore të ndërtuara mbi përdorimin e teksteve dygjuhëshe, të cilat ilustrojnë mënyra konkrete për rritjen e motivimit të nxënësve në mësimin e gjuhës shqipe.
Në qendër të këtij studimi qëndron bindja se motivimi përbën një nga faktorët më përcaktues për suksesin e procesit të të nxënit. Në kushtet e diasporës, ku fëmijët jetojnë në një mjedis shumëgjuhësh dhe shumëkulturor, ruajtja e gjuhës amtare nuk mund të mbështetet vetëm në dëshirën individuale, por kërkon strategji pedagogjike të mirëfillta, metoda bashkëkohore dhe materiale didaktike të përshtatura me realitetin gjuhësor, kulturor dhe social të nxënësve.
Një vend qendror në prezantim zunë tekstet dygjuhëshe, të cilat u trajtuan si një mjet pedagogjik me ndikim të drejtpërdrejtë në motivimin e nxënësve. Ato krijojnë ura komunikimi ndërmjet gjuhës shqipe dhe gjuhës së vendit pritës, reduktojnë pengesat gjuhësore, forcojnë vetëbesimin e fëmijëve dhe nxisin pjesëmarrjen aktive në procesin mësimor. Njëkohësisht, tekstet dygjuhëshe kontribuojnë në zhvillimin e kompetencave gjuhësore, kulturore dhe ndërkulturore, duke e bërë procesin e të nxënit më kuptimplotë, më motivues dhe më të qëndrueshëm.
Dy modelet e orëve mësimore të paraqitura në këtë punim dëshmuan se motivimi ndërtohet përmes metodave interaktive, bashkëpunimit, lojërave didaktike, leximit krijues, përdorimit të teknologjisë dhe lidhjes së vazhdueshme të përmbajtjeve mësimore me historinë, kulturën dhe traditat shqiptare. Në këtë mënyrë, gjuha shqipe nuk perceptohet vetëm si një lëndë mësimore, por si një element themelor i identitetit personal, kulturor dhe kombëtar.
Ruajtja e identitetit kombëtar në diasporë mbetet një nga sfidat më të rëndësishme të arsimit plotësues shqiptar jashtë kufijve të Shqipërisë dhe Kosovës. Në këtë proces, mësuesi nuk është vetëm transmetues i njohurive gjuhësore, por edhe edukator, frymëzues dhe mbartës i vlerave kombëtare. Përkushtimi i tij ndikon drejtpërdrejt në formimin e brezave që, edhe pse rriten larg atdheut, ruajnë gjuhën, kulturën dhe vetëdijen e përkatësisë shqiptare.
Ky punim synoi të japë një kontribut modest në diskutimin shkencor mbi motivimin e nxënësve në diasporë, duke ofruar qasje pedagogjike të zbatueshme dhe duke theksuar rolin e teksteve dygjuhëshe si një ndër instrumentet më efektive për zhvillimin e kompetencave gjuhësore dhe për ruajtjen e identitetit kombëtar. Shpresohet që përvojat dhe modelet e paraqitura të shërbejnë si nxitje për bashkëpunim profesional, shkëmbim praktikash të mira dhe zhvillim të mëtejshëm të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në diasporë.
Në një kohë kur globalizimi dhe migracioni ndikojnë fuqishëm në identitetin e brezave të rinj, përgjegjësia e mësuesit është të ndërtojë ura të qëndrueshme ndërmjet vendit të origjinës dhe vendit ku jetojnë e arsimohen nxënësit. Gjuha shqipe mbetet ura më e fortë që i lidh fëmijët me rrënjët e tyre. Për këtë arsye, çdo përpjekje për ta mësuar, për ta kultivuar dhe për ta jetuar atë përbën një investim të vyer për të ardhmen e kombit shqiptar.
Në përfundim, uroj që arsimi plotësues në diasporë të vijojë të zhvillohet me ritme të qëndrueshme, duke përmirësuar vazhdimisht didaktikën, metodologjitë e mësimdhënies, cilësinë e teksteve mësimore dhe formimin profesional të mësuesve të gjuhës shqipe. Vetëm përmes një angazhimi të përbashkët institucional dhe profesional do të mund të garantohet ruajtja dhe transmetimi i gjuhës, kulturës dhe identitetit kombëtar te brezat e ardhshëm të diasporës shqiptare.
